Hafkamp Groenewegen heeft met ingang van 1 januari 2021 de behandeling van lopende dossiers van Almere Gerechtsdeurwaarders overgenomen.  

Roy van de Ven | Is de hedendaagse gerechtsdeurwaarder nog toekomstbestendig?

Roy van de Ven is gerechtsdeurwaarder bij Hafkamp Groenewegen Gerechtsdeurwaarders. In dit interview deelt Roy zijn visie over de invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en de veranderde wet- en regelgeving op de klassieke rol van de gerechtsdeurwaarder.

 

Interview | Is de hedendaagse gerechtsdeurwaarder nog toekomstbestendig?

 

 

Vind je dat de rol van de gerechtsdeurwaarder is veranderd?

 

Absoluut. Dit is onmiskenbaar het gevolg van de vele ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving waarmee we als gerechtsdeurwaarder continu te maken hebben. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de recente herziening van het beslag- en executierecht. Maar misschien wordt ons ambt nog meer geraakt door de toenemende maatschappelijke aandacht voor de schuldenproblematiek en in het bijzonder ons functioneren hierin. De gerechtsdeurwaarder fungeert vaak als de spreekwoordelijke stok achter de deur en in deze rol vormen we veelal het sluitstuk in de keten van schulden en invordering. Deze klassieke positie is de afgelopen jaren onder druk komen te staan.

 

Wat voor effecten hebben de maatschappelijke ontwikkelingen op het ambt?

 

Ik vind het een goede ontwikkeling dat er hedendaags meer oog is voor de problemen van kwetsbare groepen in onze maatschappij. We leven in een samenleving waarin gezonde schulden onderdeel zijn van het dagelijks leven. Problematische schulden daarentegen zijn vaak maar één aspect van multi-problematiek. Dit vraagt om een betere bescherming van de mensen die hiermee te kampen hebben. Als gerechtsdeurwaarder kunnen we een helpende hand bieden. Uiteraard heeft dit gevolgen voor de ambtelijk werkzaamheden die we van oudsher exclusief verrichten; zeg maar onze ‘core-business’. De keerzijde van de medaille is dat het voorkomen en oplossen van schulden door de gerechtsdeurwaarder zal leiden tot kannibalisatie van zijn wettelijke (ambtelijke) taken.

 

Wat bedoel je met kannibaliseren?

 

Onze beroepsgroep kampt met een krimpende markt, dalende omzet en stijgende kosten. Het verdienmodel van de gerechtsdeurwaarder is grotendeels gebaseerd op de kosten die gepaard gaan met het verrichten van ambtelijke taken, maar van ons wordt eveneens meer verwacht dat we kostenverhogende maatregelen zoveel als mogelijk beperken. Echter, voor deze preventieve werkzaamheden zit nog maar weinig economisch voordeel voor de gerechtsdeurwaarder. Het wordt nog te veel aan de gerechtsdeurwaarder overgelaten of hij op een sociaal en maatschappelijk wenselijk wijze te werk gaat. Er is een duidelijke wettelijke beloning voor de wettelijke taken, maar een tarief voor de duurzame minnelijke aanpak bij (problematische) schulden ontbreekt. Het zou onredelijk en onrechtvaardig zijn om het bonnetje van de inspanningen op dat vlak enkel en alleen op het bordje van de gerechtsdeurwaarder te leggen.

 

Een kort voorbeeld: we mogen 150 euro in rekening brengen voor het leggen van beslag. De hoogte van dit tarief is door de overheid vastgesteld, maar voor het voorkomen van datzelfde beslag staan geen tariefmodellen tegenover. Dit kan een dilemma opleveren, want zoals gezegd is de gerechtsdeurwaarders financieel grotendeels afhankelijk van onder meer beslag leggen. Er zit wat ik noem een perverse prikkel in het huidige beloningssysteem, want de waardering is met name voor het uitvoeren van ambtelijk taken en niet zozeer voor het voorkomen en oplossen. Omdat een wettelijke tarief ontbreekt ben je als gerechtsdeurwaarder min of meer afhankelijk van de afspraken die je met de opdrachtgever op dit punt maakt. Als die niet bereid is om hierin te investeren, komt alle tijd en aandacht die aan die preventieve aanpak is besteed voor eigen rekening.

 

Wat prikkelt de gerechtsdeurwaarder dan om tóch maatschappelijk verantwoord te werk te gaan?

 

Dat vind ik de intrinsieke motivatie van de gerechtsdeurwaarder zelf. Als ik kijk naar onze eigen organisatie handelen we vanuit onze kernwaarden. Wij willen doen wat juist is. Dit is in mijn ogen de missie van de toekomstbestendige gerechtsdeurwaarder. De drijfveer kan en mag nooit alleen financieel belang zijn, maar komt voort uit een bepaald fundament en geloof. De toekomstbestendige gerechtsdeurwaarder krijgt niet, maar neemt de verantwoordelijkheid waarop hij wordt aangesproken en zoekt naar een juiste balans tussen de oproep vanuit de maatschappij en een goede invulling van de ambtelijke rol.  

 

Welke rol speelt de overheid hierin?

 

Ik vind dat het wettelijke takenpakket van de gerechtsdeurwaarder uitgebreid moet worden. Van sluitstuk naar spil tussen opdrachtgever en klantdebiteur. Onze onafhankelijke positie, expertise en vaardigheden in het speelveld maakt de gerechtsdeurwaarder uitermate geschikt om ook invulling te geven aan die verantwoordelijkheid. De gerechtsdeurwaarder wordt in de regel afgerekend op resultaat en rendement, maar nauwelijks voor oplossen en/of voorkomen. Daarnaast verwachten overheid en maatschappij van ons dat we digitaliseren, innoveren, sociaal verantwoord incasseren en streven naar de duurzame oplossing. Als gerechtsdeurwaarders willen we deze verantwoordelijk maar al te graag dragen, alleen ontbreekt nog de wettelijke verankering van deze taken. De overheid is aan zet om die rol als zodanig te erkennen, te formaliseren en te waarderen.

 

Wat is de toegevoegde waarde van deze ‘toekomstbestendige’ gerechtsdeurwaarder?

 

Dat zit met name in het streven naar de juiste aanpak van de schuldenproblematiek. Dit is van groot belang voor stabiele klantrelaties en een duurzaam voortbestaan. Door vroegsignalering zal de relatie tussen de opdrachtgever en klantdebiteur makkelijker te behouden blijven. Het ultieme doel is dat zowel de opdrachtgever als de klantdebiteur zicht hebben op perspectief, dus op (af)betaling van de schuld. Vanuit dat besef hopen we op korte termijn het certificaat Social Responsible Credit Management (SRCM) te behalen. De grondgedachte binnen SRCM is het verbeteren van de positie van de schuldenaar zonder de belangen van de schuldeiser uit het oog te verliezen. Dit sluit naadloos aan bij de kernwaarden waar we als organisatie voor staan.